گردش مالی فیلترشکن ها ماهانه به ۳، ۷۰۰ میلیارد تومان رسید
به گزارش دانلود فایل، بررسی بازار فیلترشکن در کشور نشان میدهد که چطور حتی با فروکش کردن بحران شبکه و ریزش قیمت فیلترشکن، یک ساختار مالی پنهان کماکان روزانه ۱۲۵ میلیارد تومان از سبد معیشتی کاربران ایرانی ناپدید می کند.
نگار علی- بر مبنای اظهارات رسمی سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، نرخ نفوذ و استفاده از ابزارهای عبور از محدودیت فیلترینگ به رقم چالش برانگیز هشتاد و سه درصد در بین کاربران اینترنت رسیده است. طبق آخرین آمارهای رسمی و بین المللی، جمعیت کاربران اینترنت در ایران هم اکنون رقمی بین هفتاد و سه تا هفتاد و پنج میلیون نفر برآورد می شود که بازتاب دهنده ضریب نفوذ چشم گیر هشتاد و پنج تا هشتاد و هشت درصدی است.
بیش از ۶۰ میلیون ایرانی کاربر فیلترشکن هستند با یک محاسبه ریاضی ساده مبنی بر میانگین هفتاد و چهار میلیون کاربر، مشخص می شود که هم اکنون بین شصت تا شصت و دو میلیون ایرانی بر روی انواع دستگاه های هوشمند خود شامل گوشیهای موبایل، تبلت ها و کامپیوترها از فیلترشکن استفاده می نمایند.
این حجم از کاربر فعال ابزارهای دور زدن فیلترینگ، یک شاخص اجتماعی و فنی منحصربه فرد است، چون که جمعیت استفاده کنندگان از فیلترشکن در کشور حالا از کل جمعیت خیلی از کشورهای توسعه یافته جهان مانند کره جنوبی، اسپانیا یا ایتالیا فراتر رفته و ابعاد یک پدیده کاملا عمومی را به خود گرفته است.
افزایش مصرف اینترنت کاربران ایرانی زیر بار فشار فیلترشکن ها از طرف دیگر، بررسی الگوهای مصرفی ترافیک اینترنت نشان داده است که سرانه مصرف ماهانه کاربران ایرانی بر حسب نوع بستر ارتباطی یعنی اینترنت ثابت یا همراه دارای تفاوت های معناداری است. در قسمت پهن باند سیار یا همان اینترنت همراه، داده های استخراج شده از اظهارات مدیران عامل اپراتورهای بزرگ ارتباطی کشور همچون ایرانسل و مجمع عمومی همراه اول، گویای آن می باشد که میانگین مصرف ماهانه هر کاربر به رقم شانزده تا هجده گیگابایت رسیده است. این سرانه مصرف مصرفی از متوسط جهانی که نزدیک به پانزده گیگابایت در ماه تخمین زده می شود، پله ای بالاتر ایستاده و روند صعودی رشد ترافیک در این اپراتورها نشان داده است که تمایل کاربران به مصرف دیتای همراه به علل مختلف به صورت مداوم افزایشی بوده است.
در نقطه مقابل، در قسمت اینترنت ثابت که شامل بسترهای سنتی و مدرن مانند انواع سرویسهای ای دی اس ال، وی دی اس ال و فیبر نوری می شود، میانگین حجم مصرفی هر کاربر یا خانوار به علت ماهیت اشتراکی و اتصال هم زمان چندین دستگاه، بمراتب بالاتر بوده و بین سی و پنج تا پنجاه گیگابایت در ماه نوسان می کند. گزارشهای دوره ای سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی هم این تفاوت حجمی را تایید می کند، هرچند که ضریب نفوذ کل اینترنت ثابت در کشور نسبت به پهن باند سیار همواره در سطح بسیار پایین تری قرار داشته است.
نکته تحلیل گرانه ای که پیوند عمیق میان مصرف بالای حجم اینترنت و پدیده فیلترینگ را آشکار می سازد، به کارکرد فنی خود فیلترشکن ها مربوط می شود. کارشناسان ارشد فناوری اطلاعات و توسعه شبکه باور دارند بخش قابل توجهی از این ترافیک مصرفی در ایران، یعنی رقمی بین سی تا چهل درصد از کل حجم مصرف شده توسط کاربران، یک مصرف حقیقی و ناشی از نیاز آگاهانه نیست، بلکه پیامد مستقیم روشن بودن مداوم فیلترشکن ها بر روی دستگاه هاست.
ابزارهای وی پی ان به علت ماهیت فنی خود که بر پایه پروتکلهای پیچیده رمزنگاری دیتای ورودی و خروجی و ایجاد تونل های امن مجازی استوار هستند، با پدیده ای فنی به نام اورهد مواجه می شوند که در آن حجم دیتای مصرفی کاربر برای باز کردن یک صفحه وب ساده یا تماشای یک ویدیوی مشخص، نسبت به حالت اینترنت بدون فیلتر بشدت بیشتر می شود و این امر عملا بخش بزرگی از حجم بسته های اینترنتی خریداری شده توسط شهروندان را بدون کارآمدی حقیقی مستهلک می کند.
بررسی تحولات بازار ارتباطات ایران در فروردین ماه امسال و در اوج اعمال محدودیت های شدید بر پروتکلهای ارتباطی، نشان دهنده ایجاد یکی از بزرگ ترین بازارهای زیرزمینی در حوزه فناوری اطلاعات است. در این دوره، به علت انسداد گسترده سرورها، مدل فروش ابزارهای عبور از فیلترینگ از اشتراک های سنتی به مدل کانفیگ های حجمی تغییر یافت؛ بطوریکه قیمت هر گیگابایت پهنای باند در بازار سیاه به طور متوسط به پانصد هزار تومان رسید.
با مبنا قرار دادن میانگین مصرف ماهانه ۹ گیگابایت برای هر کاربر فعال، هزینه سرانه ماهانه خرید فیلترشکن پولی در بازه زمانی قطعی اینترنت بین الملل به رقم سرسام آور چهار میلیون و پانصد هزار تومان رسید. این جهش قیمتی، ابعاد مالی بازار سیاه را به ارقامی بی سابقه سوق داد؛ از آنجائیکه تعداد کاربرانی که در آن بازه زمانی از فیلترشکن های پولی استفاده کردند معلوم نیست نمی توان ابعاد این بازار سیاه را بشکل دقیق تخمین زد.
*عدد ۹ گیگابایت مصرف ماهانه فیلترشکن به عنوان یک فرضیه تحلیلی و میانگین آماری درنظر گرفته شده است. بر مبنای آمارهای رسمی اپراتورهای موبایل، میانگین مصرف کل اینترنت کاربران ایرانی بین ۱۶ تا ۱۸ گیگابایت در ماه برآورد می شود. با عنایت به این که پلت فرم های پرمصرف (نظیر اینستاگرام، یوتیوب و پیامرسان ها) فیلتر هستند، حدود ۵۰ درصد از ترافیک مصرفی کاربران (معادل ۹ گیگابایت) ناچاراً از بستر ابزارهای عبور از فیلترینگ عبور می کند که مبنای محاسبات مدل حجمی در اردیبهشت ماه قرار گرفته است.
۳.۷ همت در ماه از جیب مردم می رود اما آن چه امروز برای ما واضح است؛ برپایه آخرین گزارش مرکز تحقیقات و در وضعیت بازگشایی اینترنت بین الملل و هم زمان اعمال فیلترینگ (شرایط مشابه امروز)، دقیقا ۳۰ درصد از کاربران اینترنت در ایران (معادل بیست و دو میلیون و دویست هزار نفر از کل جمعیت ۷۴ میلیونی کاربران) به خرید ابزارهای پولی روی آوردند و مابقی جامعه به استفاده از نسخه های مجانی یا کم کیفیت بسنده کردند.
*سهم ۳۰ درصدی خریداران فیلترشکن پولی، طبق گزارش های آماری از نسبت «کل کاربران اینترنت در ایران» (جامعه ۷۴ میلیون نفری آنلاین) استخراج شده است که جمعیت خریداران حقیقی را به ۲۲.۲ میلیون نفر می رساند. این جمعیت، معادل ۳۵.۸ درصد از کل جامعه کاربران فیلترشکن در کشور (۶۲ میلیون نفر) است.
قابل ذکر است که امروز هم زمان با کاهش محدودیت ها و بازگشایی مجدد ترافیک اینترنت بین الملل، ساختار مالی بازار فیلترشکن ها با ریزش شدید نرخها و بازگشت به مدل اشتراکی روبرو شده است. با فروکش کردن بحران شبکه، عرضه کانفیگ های نامحدود ماهانه با نرخ های متعارف تر بین صد و چهل تا دویست هزار تومان مجدداً فراگیر شده و میانگین قیمت یک اشتراک ماهانه پولی بر روی رقم صد و هفتاد هزار تومان تخمین زده می شود. با اعمال این نرخ جدید بر روی همان جامعه آماری ۳۰ درصدی خریداران قطعی (بیست و دو میلیون و دویست هزار نفر)، هزینه سرانه سالانه هر کاربر برای دسترسی به اینترنت آزاد کاهش پیدا کرده است اما کماکان هزینه قابل ملاحظه ای است.
بر مبنای آمارهای جدید تیرماه، گردش مالی روزانه بازار فیلترشکن های پولی در کل کشور به یکصد و بیست و پنج میلیارد و هشتصد میلیون تومان و حجم مالی ماهانه آن به سه تریلیون و هفتصد و هفتاد و چهار میلیارد تومان (۳.۷۷ همت) رسیده است. علیرغم این کاهش چشم گیر، مفسرین اقتصادی تأکید می کنند که رقم ۳.۷۷همت در ماه کماکان عدد بسیار بزرگی در چرخه مالی بخش غیررسمی کشور به حساب می آید و نشان داده است که حتی در وضعیت بازگشایی شبکه، یک شبکه مالی پنهان و پایدار همچنان از سبد هزینه ای شهروندان تغذیه می کند.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب